|
 Powrót do spisu marek
Strona firmowa
HISTORIA
W końcu kwietnia 1951 r. uchwałą Prezydium Rządu, a następnie zarządzeniem ministra szkół wyższych i nauki
powołano do życia Państwowe Wydawnictwo Naukowe. W zarządzeniu napisano, że "przedmiotem działania przedsiębiorstwa
jest działalność wydawnicza w zakresie potrzeb nauki i szkolnictwa wyższego".
Pierwszy dyrektor PWN, Tadeusz Zabłudowski (1951-1953) oraz jego następca Adam Bromberg (1953-1965) mieli pełne
zaufanie ówczesnych władz i bliski z nimi kontakt. Mogli zatem w sferze programowej działać bardziej samodzielnie niż
inni edytorzy. Potrafili zgromadzić wokół Wydawnictwa najwybitniejszych przedstawicieli polskiej nauki. Nawiązane
po 1956 r. kontakty z zagranicznymi wydawnictwami pozwoliły PWN korzystać z osiągnięć nauki światowej, wydawać
cenne dla postępu nauki polskiej tłumaczenia. Możliwe stało się też wydawanie w koedycjach z największymi światowymi
wydawnictwami naukowymi obcojęzycznych wersji prac polskich uczonych - niekiedy dziesiątków tytułów rocznie.
Podręczniki akademickie i publikacje naukowe wydane w tym czasie przez PWN zostały wysoko ocenione przez polskie
środowisko akademickie.
W tej sytuacji powstały warunki do poszerzenia programu wydawniczego PWN o encyklopedie uniwersalne i tematyczne,
leksykony encyklopedyczne. Już w latach pięćdziesiątych narodził się PWN-owski encyklopedyczny warsztat wydawniczy,
tradycja najlepszych polskich encyklopedii, kontynuowana przez dzisiejszy Pion Encyklopedii PWN. Podjęcie wydawania
największego Słownika języka polskiego w 11 tomach pod redakcją prof. Witolda Doroszewskiego zapoczątkowało
serię normatywnych słowników języka polskiego, której tradycję z powodzeniem kontynuuje Pion Słowników PWN.
Trwałe uznanie zyskały wielkie PWN-owskie słowniki języków klasycznych - łacińsko-polski pod redakcją prof.
Mariana Plezi (1962-1979) i grecko-polski pod redakcją prof. Zofii Abramowiczówny (1958-1966).
W 1951 r. zrodziła się idea najsłynniejszej polskiej serii naukowej - Biblioteki Klasyków Filozofii (BKF),
udostępniającej czytelnikowi polskiemu dorobek światowej myśli filozoficznej. W czasach stalinowskich w
pracach nad nią - jako tłumacze i redaktorzy naukowi – brali udział najwybitniejsi polscy filozofowie, pozbawieni
wówczas katedr uniwersyteckich. Do dzisiaj w serii tej wydano ponad 194 tomów.
W 1965 r. nowym dyrektorem PWN został na dwa lata Karol Kuryluk (zmarł w 1967 r.). Odwołanie Adama Bromberga i
narastające wokół PWN napięcie polityczne to zapowiedź głośnego roku 1968 - "afery encyklopedystów" i
czystek w Wydawnictwie. Zwolniono wtedy kilkudziesięciu pracowników, a dla PWN nastały czasy wzmożonej kontroli cenzury.
Kolejni dyrektorzy PWN - Jerzy Wołczyk (1968-1971), Stanisław Puchała (1971-1980) i Rafał Łąkowski (1980-1990) -
utrwalili się w pamięci jako aktywni kontrolerzy ideowej poprawności. Inwestycje w infrastrukturę Wydawnictwa
okazały się chybione, zatrudnienie wzrosło do monstrualnych rozmiarów (około 850 pracowników). Jednak Wydawnictwo
zachowało swoją pozycję na rynku książki naukowej, a lista wydanych w tym czasie książek zawiera sporo
znaczących tytułów.
Schyłek roku 1980 i cały rok 1981 był okresem dużej aktywności pracowników Wydawnictwa. W licznej organizacji
zakładowej NSZZ "Solidarność" powstawały projekty unowocześnienia i usprawnienia struktury PWN (przeważnie o
charakterze samorządowym), dokumentowano nadużycia i nonsensy cenzury, analizowano - we współpracy ze środowiskami
nauki - dziedziny badań, których wyniki nie mogły się doczekać publikacji ze względów ideologiczno-propagandowych.
Nie zniweczył tej aktywności całkowicie stan wojenny i jego następstwa. Znaczna grupa pracowników PWN brała udział
w różnych formach podziemnego życia wydawniczego. Zdobyte w tych latach doświadczenia i bank opublikowanych tekstów -
był to kapitał wolnej myśli, który zaowocował w latach przełomu 1989/90 i później. Między innymi szybkie zrzucenie
gorsetu cenzury przez PWN-owskie encyklopedie było możliwe w niemałej mierze dzięki temu, co wcześniej zdołano
zgromadzić i wydać w drugim obiegu. Podobnie było z publikacjami książkowymi z zakresu historii najnowszej.
Po odwołaniu na wniosek Rady Pracowniczej dotychczasowego dyrektora, w kwietniu 1990 r. w konkursie na stanowisko
Dyrektora Naczelnego wybrany został jednogłośnie Grzegorz Boguta . Na jego wniosek w maju tegoż roku Rada Pracownicza
powołała na stanowisko Redaktora Naczelnego Jana Kofmana . Nastąpił okres szybkich zmian - konkursy na kierownicze
stanowiska w PWN, restrukturyzacja wsparta analizą ekspertów zagranicznych, rozpoczęcie działalności w nowych
obszarach wydawniczych. Rozszerzyły się też kontakty międzynarodowe PWN.
Przełomowym wydarzeniem w 45-letniej historii Wydawnictwa była prywatyzacja i przekształcenie Państwowego Wydawnictwa
Naukowego w Wydawnictwo Naukowe PWN spółka z o. o. Najpierw PWN został jednoosobową spółką skarbu państwa,
potem - po długim okresie przygotowań i negocjacji - większościowe udziały w Wydawnictwie nabyła od Ministerstwa
Przekształceń Własnościowych w 1992 r. międzynarodowa grupa inwestorów - Luxembourg Cambridge Holding Group (LCHG),
która powstała w 1991 r. jako odpowiedź na przemiany w Europie środkowo-Wschodniej . LCHG koncentruje swoje
inwestycje w sektorze wydawniczym, mediach i telekomunikacji w Europie środkowej i Wschodniej, ufając w ogromny
potencjał gospodarczy tego regionu. Wierząc, że każda z posiadanych firm powinna zachować własną tożsamość
i kontrolę nad rozwojem, a zarządzający i pracownicy powinni być współwłaścicielami majątku tych firm,
LCHG stara się być dla nich pomocnym partnerem. Dużą część udziałów w Wydawnictwie nabyli także jego pracownicy
i członkowie kierownictwa. Po kolejnych przekształceniach, w listopadzie 1997 roku, firma uzyskała status spółki akcyjnej
i przyjęła swą obecną nazwę: Wydawnictwo Naukowe PWN SA. Od 1998 r. pojawili się nowi instytucjonalni,
mniejszościowi udziałowcy PWN - Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju oraz DBG Osteuropa-Holding. Od lipca 2003 roku
nastąpiły kolejne zmiany w akcjonariacie WN PWN. Spółka Luxembourg Cambridge Holding Group nabyła akcje Wydawnictwa
od EBOiR oraz DBG Osteuropa-Holding GmbH. Następnie w 2004 roku część akcjonariuszy mniejszościowych również
zaoferowała swoje akcje spółce LCHG. Aktualna struktura własności przedstawia się następująco:
LCHG SA 84,5%
Akcjonariusze mniejszościowi 15,5%
Skład Rady Nadzorczej WN PWN odzwierciedla proporcje akcjonariatu firmy.
|
